Dieta paleo - charakterystyka

Dieta paleo (dieta paleolityczna), opiera się na założeniu, że współczesny człowiek najlepiej funkcjonuje dzięki żywności zbliżonej do tej, którą spożywali nasi przodkowie. Z tego względu jadłospis bazuje przede wszystkim na produktach naturalnych i jak najmniej przetworzonych.

Podstawę diety stanowią mięso, ryby, jaja, warzywa, owoce, orzechy i nasiona. Z jadłospisu eliminuje się natomiast produkty zbożowe, cukier, większość produktów mlecznych oraz rośliny strączkowe. Celem nie jest jednak ograniczanie konkretnego makroskładnika, ale poprawa jakości codziennego żywienia.

Dieta paleo może zawierać zarówno umiarkowaną, jak i stosunkowo dużą ilość węglowodanów. Wszystko zależy od tego, jak często w jadłospisie pojawiają się owoce, bataty czy ziemniaki. Z tego powodu osoba stosująca paleo nie musi znajdować się w stanie ketozy.

Dieta keto – charakterystyka

Dieta ketogeniczna koncentruje się przede wszystkim na znacznym ograniczeniu węglowodanów. Dzięki temu organizm zaczyna wykorzystywać tłuszcze jako główne źródło energii i produkuje ciała ketonowe.

W klasycznej diecie ketogenicznej większość energii pochodzi z tłuszczów. Białko spożywa się w umiarkowanej ilości, natomiast podaż węglowodanów jest bardzo ograniczona. W codziennym menu często znajdują się mięso, ryby, jaja, sery, awokado, oliwa z oliwek, masło oraz warzywa o niewielkiej zawartości węglowodanów.

W przeciwieństwie do diety paleo tutaj istotne znaczenie ma ilość spożywanych makroskładników. To właśnie odpowiednia podaż węglowodanów pozwala utrzymać organizm w stanie ketozy.

Najważniejsze podobieństwa w paleo i keto

Choć dieta paleo a keto różnią się pod wieloma względami, można wskazać kilka wspólnych cech.

Najważniejsze podobieństwa obejmują:

• ograniczenie żywności wysoko przetworzonej,
• eliminację cukru i słodyczy,
• duży udział produktów pochodzenia zwierzęcego,
• obecność zdrowych tłuszczów w jadłospisie,
• ograniczenie spożycia produktów zbożowych,
• możliwość wspierania redukcji masy ciała.

Oba modele żywienia zachęcają do wybierania produktów o prostym składzie. Dla wielu osób już sama rezygnacja z wysoko przetworzonej żywności przekłada się na poprawę jakości diety i lepsze samopoczucie.

Najważniejsze różnice w paleo i keto

Największa różnica między tymi modelami żywienia dotyczy ilości węglowodanów. Dieta paleo dopuszcza produkty, które w diecie ketogenicznej pojawiają się rzadko lub są całkowicie eliminowane.

Przykładem są:

  • Owoce o wyższej zawartości cukrów.
  • Bataty i ziemniaki.
  • Miód.
  • Większe ilości warzyw skrobiowych.

Osoba stosująca dietę paleo może dostarczać nawet kilkaset gramów węglowodanów dziennie. Tymczasem w diecie ketogenicznej najczęściej spożywa się do 10% węglowodanów netto na dobę.

Istotną różnicą jest również podejście do nabiału. W klasycznej diecie paleo większość produktów mlecznych jest wykluczona. Z kolei w diecie ketogenicznej sery, śmietana czy masło często stanowią ważny element jadłospisu.

Różne jest także podejście do makroskładników. Dieta keto wymaga większej kontroli ilości spożywanych węglowodanów, białka i tłuszczów. W paleo większy nacisk kładzie się na jakość produktów.

Czy jedna dieta jest zdrowsza od drugiej?

Nie można jednoznacznie stwierdzić, że jeden model żywienia jest lepszy dla każdego. Duże znaczenie mają stan zdrowia, preferencje żywieniowe oraz możliwość długotrwałego przestrzegania zasad diety.

Dieta paleo może być dobrym rozwiązaniem dla osób, które nie chcą liczyć makroskładników i preferują większą ilość owoców oraz warzyw skrobiowych. Z kolei dieta ketogeniczna często wybierana jest przez osoby dążące do ograniczenia apetytu lub poprawy kontroli gospodarki węglowodanowej.

Można porównać te dwa modele do różnych dróg prowadzących do tego samego celu. Obie ścieżki zachęcają do ograniczenia żywności wysoko przetworzonej, jednak wykorzystują nieco inne narzędzia.

Dieta paleoketogeniczna - czy to możliwe?

Pojęcie dieta paleo-ketogeniczna może wydawać się sprzeczne, ale w praktyce takie rozwiązanie istnieje. Łączy ono zasady obu modeli żywienia.

W diecie ketopaleo ogranicza się węglowodany do poziomu umożliwiającego utrzymanie ketozy, a jednocześnie rezygnuje się ze zbóż, produktów wysoko przetworzonych i większości nabiału.

Najczęściej jadłospis opiera się na:

• mięsie i podrobach,
• tłustych rybach,
• jajach,
• warzywach o małej zawartości węglowodanów,
• awokado,
• oliwie z oliwek,
• orzechach i nasionach.

Taki sposób odżywiania jest bardziej restrykcyjny niż klasyczna dieta ketogeniczna. Wymaga również odpowiedniego planowania jadłospisu, aby dostarczyć organizmowi odpowiednią ilość wapnia, magnezu, potasu oraz innych składników odżywczych.

Osoby rozważające wybór między dietą paleo a keto powinny kierować się nie tylko popularnością danego modelu żywienia, ale przede wszystkim własnymi potrzebami i możliwością długotrwałego stosowania wybranych zasad. To właśnie regularność i odpowiednie zbilansowanie jadłospisu mają największe znaczenie dla zdrowia.